Op het eerste zicht lijkt het gegeven van deze Napola een zoveelste cliché op de zogenaamde instellingsfilms waar jongeren worden onderworpen aan een streng regime om zich te verbeteren als straf of opleiding. Alle gekende ingrediënten komen ruimschoots aan bod maar regisseur Dennis Gansel benadert dit thema op geraffineerde wijze. Niet ter plaatse staan trappelen blijkt een goed plan te zijn want het verhaal wordt breed verteld met vele zijtakken. De goed geplaatste typecasting zoals de onschuldige blonde idealist die door de negatieve ervaring een andere kijk krijgt op de feiten aan het einde en warempel leek de sadistische turnleraar met het kleine snorretje niet een klein beetje op zijn herr und meester ?
Ook de tijdspanne waarin de actie zich afspeelt is hier belangrijk. De climax vindt plaats in de winter, een seizoen die blijkbaar voor de nazi's zeer belangrijk was.. In het decor zijn prachtige besneeuwde taferelen weergegeven. Als Friedrich zijn misstappen heeft ingezien breekt in de eindgeneriek de lente aan. Een begin van een nieuw leven. Dit alles, en dat is zeker het vermelden waard, wordt krachtig ondersteund door de meeslepende muziek van Angelo Badalementi, de huiscomponist van David Lynch.
‘Napola’ heeft een stevig productiebudget en profiteert daar met gulle teugen van: beklemmende onderwaterscènes, zweefvliegtuigen en massamoorden worden goed in beeld gezet. Het verhaal wordt na een oer-klassiek begin behoorlijk grimmig en de interactie tussen de twee jonge hoofdrolspelers valt bijzonder te pruimen. Bovendien valt het toe te juichen dat de Duitse cinema dieper ingaat op het pijnlijke feit dat dergelijke scholen hebben bestaan. In het Derde Rijk waren er tot 1945 ongeveer 30 Napola’s, waarin 18.000 jongeren school liepen. Zij werden tegen het eind van de oorlog ingezet om de verliezende troepen te hulp te schieten. Meer dan de helft van hen liet het leven.
Belangwekkende materie, dus.
Maar ‘Napola’ lijdt een beetje onder de voorspelbaarheid van het verhaal en de wel erg klassieke vormgeving daarvan. Maar het klassiek worden van een (vertel-)stijl komt natuurlijk ook doordat die stijl wèrkt. En werken doet Napola zeker: de psychologie van de personages ontroert, wat nog wordt versterkt door de mooie muziek van Angelo Badalamenti (die overigens ook de score schreef voor Jean-Pierre Jeunets langverwachte ‘Un long dimanche de fiançailles’). Daarnaast worden de nazi’s voor het leeuwendeel niet clichématig neergezet: ‘Napola’ bevat de nodige subtiliteit. Conclusie: deze competitiefilm is absoluut niet origineel, maar wel een goed gemaakt werk dat voor de massa een ontroerende terugblik op een zwarte geschiedenispagina biedt.
0 reacties:
Een reactie plaatsen